Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền chủ trì tham dự buổi lễ tại điểm cầu tỉnh Quảng Ngãi

Chương trình năm nay có chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”. Đây là hoạt động trọng tâm của ngành khoa học và công nghệ năm 2026, nhằm tôn vinh đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng đổi mới sáng tạo; đồng thời khẳng định vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đổi mới sáng tạo

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh ý nghĩa của Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5. Đây không chỉ là dịp để tôn vinh đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, cộng đồng đổi mới sáng tạo trong cả nước, mà còn là dịp quan trọng để khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến trong các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu khai mạc buổi lễ

Bộ trưởng khẳng định, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn chỉ là lĩnh vực hỗ trợ phát triển, mà đã trở thành nền tảng, động lực và đột phá chiến lược hàng đầu của mô hình tăng trưởng mới. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Việc triển khai công nghệ chiến lược cần chuyển mạnh từ tư duy nghiên cứu phân tán sang cách tiếp cận theo bài toán lớn của quốc gia; xác định rõ mục tiêu đầu ra, sản phẩm cụ thể, địa chỉ ứng dụng, doanh nghiệp tham gia và khả năng thương mại hóa. Công nghệ chiến lược phải hướng tới làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tạo ra sản phẩm Make in Viet Nam có giá trị gia tăng cao, đóng góp thiết thực vào tăng năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ quốc gia.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang tập trung hoàn thiện cơ chế triển khai; xây dựng các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, phòng thí nghiệm trọng điểm; tháo gỡ các vướng mắc về tài chính, tiêu chuẩn, thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp và thương mại hóa công nghệ. Đồng thời, Bộ tiếp tục thúc đẩy phát triển thị trường khoa học và công nghệ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đổi mới cơ chế tài chính và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và startup công nghệ Việt Nam phát triển.

Triển khai công nghệ chiến lược - đòn bẩy cho tăng trưởng và tự chủ quốc gia

Điểm nhấn nổi bật của chương trình là Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia.

Các lĩnh vực công nghệ chiến lược được ưu tiên gồm: trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật, công nghệ bán dẫn, blockchain, công nghệ sinh học thế hệ mới, công nghệ lượng tử, UAV và các nền tảng Make in Viet Nam. Đây là những công nghệ có khả năng tạo đột phá về tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường năng lực tự chủ quốc gia trong giai đoạn mới.

Cách tiếp cận mới trong triển khai công nghệ chiến lược là chuyển mạnh từ tư duy nghiên cứu phân tán sang cách tiếp cận theo “bài toán lớn quốc gia”. Theo đó, các nhiệm vụ công nghệ chiến lược phải xác định rõ mục tiêu đầu ra, chỉ tiêu kỹ thuật, sản phẩm cụ thể, địa chỉ ứng dụng và doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu; đồng thời gắn nghiên cứu với khả năng thương mại hóa và triển khai thực tiễn.

Tại hội nghị, các tham luận của Bộ Công an, Đại học Quốc gia Hà Nội, Tập đoàn MK, Thái Bình Seed đã tập trung làm rõ yêu cầu phát triển, làm chủ công nghệ chiến lược trong các lĩnh vực trọng yếu như an ninh, quốc phòng, định danh số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ lượng tử, nông nghiệp xanh và chọn tạo giống cây trồng.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là “chìa khóa vàng” để phát triển đất nước

Phát biểu chỉ đạo tại chương trình, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gửi lời chào trân trọng và lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân công nghệ, những người đang cống hiến cho sự nghiệp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thủ tướng nhấn mạnh, Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam không chỉ là dịp tôn vinh các thành tựu nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, mà còn là dịp khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đổi mới sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại chỉ đạo tại chương trình

Thủ tướng khẳng định, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là nền tảng, là động lực, là đột phá chiến lược hàng đầu để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị là nghị quyết có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh những kết quả, thành tựu đã đạt được, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thời gian qua vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thực sự trở thành động lực, đột phá cho phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược, đào tạo nhân lực, tháo gỡ cơ chế tài chính và tạo đột phá về chính sách để đưa Nghị quyết 57-NQ/TW vào cuộc sống; quan trọng nhất là đóng góp vào tăng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò hạt nhân, cùng các bộ, cơ quan, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trọng tâm là tổ chức triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 và Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 06/5/2026.

Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển công nghệ chiến lược phải tạo ra được sản phẩm cụ thể. Sản phẩm công nghệ chiến lược phải có giá trị gia tăng, có khả năng ứng dụng thực tiễn, được thương mại hóa, có tỷ lệ nội địa hóa cao và đóng góp thực sự hiệu quả cho tăng năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học phải là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các bộ, ngành được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cần nhanh chóng xây dựng nhiệm vụ, đặt hàng doanh nghiệp, viện, trường để phát triển công nghệ lõi, sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ điều hành, quản lý nhà nước và hoạt động sản xuất, kinh doanh trong từng ngành, lĩnh vực.

Thủ tướng cũng yêu cầu cơ chế, chính sách ưu đãi phải đủ mạnh, khả thi và áp dụng được trong thực tế; chính sách phải đi kèm hướng dẫn chi tiết để triển khai ngay, chỉ rõ điểm nghẽn, vướng mắc cụ thể, xác định rõ thẩm quyền xử lý và đề xuất tháo gỡ kịp thời. Đặc biệt, cần khẩn trương rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; ưu tiên bảo đảm nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và doanh nghiệp công nghệ.

Một nội dung quan trọng được Thủ tướng nhấn mạnh là Nhà nước phải làm tốt vai trò hướng dẫn, kết nối, đặt hàng, hỗ trợ nghiên cứu phát triển và đóng vai trò “người mua đầu tiên” đối với sản phẩm công nghệ chiến lược khi đủ điều kiện. Tinh thần triển khai là: rõ bài toán, rõ sản phẩm, rõ cơ quan chủ trì, rõ doanh nghiệp và viện, trường tham gia, rõ nguồn lực, rõ thời hạn; bộ, cơ quan nào được giao nhiệm vụ thì Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan đó phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm đến cùng.

Thủ tướng đề nghị xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả, trong đó Nhà nước kiến tạo thể chế; viện nghiên cứu, trường đại học tạo tri thức, công nghệ và nhân lực; doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng, thương mại hóa công nghệ. Cùng với đó, cần tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, từng bước tham gia và làm chủ các chuỗi công nghệ chiến lược; phát huy mạnh mẽ mạng lưới trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu coi trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có cơ chế vượt trội để phát hiện, đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học trẻ và nhân tài công nghệ. Các trường đại học, viện nghiên cứu cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh, trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh phải chuyển mạnh từ tư duy “làm cho có” sang tư duy tạo ra sản phẩm thực chất, giá trị thực chất và hiệu quả thực chất. Mọi chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước, phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp; lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện.

Thủ tướng khẳng định, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghệ chiến lược chính là con đường để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới. Chính phủ cam kết luôn đồng hành, lắng nghe, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quảng Ngãi quyết tâm thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Đối với tỉnh Quảng Ngãi, việc tham dự chương trình là dịp quan trọng để cập nhật những chủ trương, định hướng lớn của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; từ đó tiếp tục cụ thể hóa vào các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.